Week van de stad

On 5 november 2013, in water, by Zef Hemel

Gelezen in NRC Handelsblad van 3 november 2013:

Als ik dit schrijf, regent het buiten pijpenstelen. Het lijkt wel moesson. Op 6 november gaat hier in Amsterdam de eerste ‘Week van de Stad’ van start. Een week lang programmeren instellingen rond het Amsterdamse Oosterdok rond het thema ‘water in de stad’. Initiatiefnemer is Stad Forum, de opvolger van de Amsterdamse Raad voor de Stadsontwikkeling. Stad Forum is de hele week te gast bij ARCAM, het Amsterdamse architectuurcentrum; gastcurator is Tracy Metz. De week valt samen met International Water Week 2013, die dezelfde week in de Amsterdamse RAI wordt gehouden. Daar worden 25.000 waterspecialisten uit de hele wereld verwacht, die met elkaar zullen spreken over water als energiebron, hergebruik van afvalwater, flood management, en, niet te vergeten, de water-energie-voedsel nexus in steden. De nieuwste Plan Amsterdam van de gemeente staat ook in het teken van water. Water in de stad, wel te verstaan.

Tegelijkertijd kampt het verre Jakarta met de jaarlijkse moessonregens. Correspondent Melle Garschagen schreef er afgelopen weekeinde dreigend over: “Een knal luidt het regenseizoen in. De grote tak van de mangoboom voor mijn werkkamer buigt niet genoeg met de windstoot mee en ploft op de grond. Het regent zo hard dat het lijkt of mijn huis in een wasstraat is beland. Het water komt overal vandaan, van boven, van onder en opzij. Het stroomt binnen via kieren, de airconditioningsbuizen en poreuze plekken in de muur.” Begin dit jaar maakte Jakarta de ernstigste overstromingen in tien jaar tijd mee. De miljoenenmetropool zakt elk jaar tien centimeter als gevolg van zware bebouwing en inklinking van de grond. Door de dichte en chaotische bebouwing bij waterreservoirs, verstopte pompen en afvoerkanalen kan het water ook bijna niet wegstromen. Ondertussen valt er als gevolg van de klimaatverandering elk jaar meer regen. De kersverse gouverneur Joko Jokowi Widodo heeft aan de bevolking beterschap beloofd. Sterker, hij stelde dat dit jaar de Indonesische hoofdstad niet zal overstromen. Zijn belofte nakomen kan hem het presidentschap van Indonesië opleveren. Maar het klinkt als de weergoden verzoeken. Garschagen: “Het wordt een politiek spannende moesson.”

Tagged with:
 

Until the very end

On 3 juli 2013, in duurzaamheid, by Zef Hemel

Gelezen in ’Rolling Stone’ van 20 juni 2013:

Gisteren overlegd over de overstromingskansen van de Amsterdamse haven bij een dijkdoorbraak bij de Lek. Alarmerend? Jeff Goodell schreef pas een echt alarmerend artikel in Rolling Stone. Over de benarde toekomst van Miami, USA. Zijn voorspelling van de verwoestende kracht van hurricane Milo in 2030 loog er niet om. Achthonderd mensen zouden sterven, door geruchten over calamiteiten bij de atoomcentrale bij Turkey Point, 24 mijl ten zuiden van Miami, zou paniek zijn uitgebroken, de schade aan de hele infrastructuur van de metropool aan de kust beliep enige miljarden. De storm was het begin van het einde, want alle watervoorraden in Florida waren verzilt en de toekomst leek alleen maar guurder: de zeespiegel zou nog veel verder rijzen. Miami ligt niet alleen onder de zeespiegel, maar heeft ook nog eens een poreuze ondergrond die zich uitstrekt onder heel Zuid Florida en die nog het beste te vergelijken is met Zwitserse kaas. Conventionele kustverdediging is hier kansloos en zoet water is steeds moeilijker te verkrijgen. Los daarvan, het conservatieve Florida ontkent eenvoudig dat er sprake zou zijn van enige klimaatverandering. Er gebeurt dus helemaal niets. “It is beyond denial; it is flat-out delusional.” 

Er ligt een plan voor een stormvloedkering van CDM Smith, een ingenieursbureau uit Massachusetts. De verantwoordelijke ingenieur weet het zeker: “I trust we will find a solution. I have been to Amsterdam. I have seen what the Dutch have done. If they can figure it out, so can we.” En inderdaad, ook hier, net als in New Orleans en in New York, ruiken de Nederlandse ingenieursbureaus kansen. De firma’s hopen ook in Florida grote orders in de wacht te slepen wanneer de politiek er eenmaal ontwaakt en inziet dat er iets moet gebeuren. Zolang Nederland geen watersnood kent lijkt haar expertise onaantastbaar. Maar een vertegenwoordiger van Arcadis erkent dat Miami niet met Nederland te vergelijken is. “Miami is different. It is also a low-lying city but far more complicated because of issues about water quality, the porousness of the limestone the city sits on, as well as water coming in from the west, through the Everglades.” In Miami hopen ze ondertussen de komende twintig jaar met veertig pompen het water buiten de stad te houden. Daarna zal de metropool van vijf miljoen echter zeker verdrinken. En wat zeggen de inwoners van Miami? “You’ll want to be here until the very end.”

Tagged with:
 

Amsterdam Lezingen 2013

On 22 december 2012, in wetenschap, by Zef Hemel

Met de benoeming van Zef Hemel op de Wibautleerstoel (per 1 januari 2012) start in 2013 een nieuwe serie Amsterdam Lezingen. De lezingen, met als thema ‘Amsterdam Kennisstad’, richten zich op de wetenschapsterreinen waar Amsterdam wereldwijd in uitblinkt. UvA-hoogleraren vertellen over hun vakgebied en over de rol die de stad daarin speelt. Elke spreker geeft een korte lezing als aanzet voor discussie met het publiek. De lezingen beginnen om 20.00 uur en zijn gratis.

4 februari – Louise Gunning-Schepers over kennis voor de stad Amsterdam.

11 februari – Willem Stiekema over planten, zaadveredeling, biologie en Science Park Amsterdam.

25 februari – Ron Peters over urbanisatie, etniciteit en gezondheid: het Amsterdamse HELIUS-onderzoek.

4 maart – Rens Bod over de creatieve industrie, de stad en de waarde van de humanities.

11 maart – Peter Sloot over complexiteit, modellenbouw en de toepassing ervan op Amsterdam.

18 maart – Marita Mathijsen over Jacob van Lennep, de negentiende eeuw en het unieke drinkwaterleidingsysteem van Amsterdam.

locatie: CREA, Nieuwe Achtergracht 170 (Roeterseiland), Amsterdam.

aanmelden via www.uva.nl/amsterdamlezingen (vanaf begin januari 2013)

 

Louise Gunning is voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam.

Willem Stiekema is directeur van het Swammerdam Instituut voor Levenswetenschappen en hoogleraar Bioinformatica aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

Ron Peters is hoogleraar Klinische cardiologie aan de Faculteit Geneeskunde (AMC).

Rens Bod is hoogleraar Computationele en digitale geesteswetenschappen aan de Faculteit der Geesteswetenschappen en de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

Peter Sloot is hoogleraar Computational science aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

Marita Mathijsen-Verkooijen is emeritus hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan de Faculteit der Geesteswetenschappen.

Tagged with:
 

To get things done

On 8 november 2012, in participatie, by Zef Hemel

Gelezen in Taipei Times van 31 oktober 2012:

Taipei, de hoofdstad van Taiwan, ligt in het uiterste noorden van het eiland. De metropool telt 6,5 miljoen inwoners, waarvan 2,5 miljoen binnen de grenzen van de gemeente met dezelfde naam. Dwars door de stad loopt de Danshuei rivier die even verderop uitmondt in zee. Twee rivieren voegen zich binnen het stadslichaam bij de Danshuei rivier: de Xindian en de Keelung rivier. Geen van deze drie rivieren is zichtbaar vanuit de stad. Hun loop wordt namelijk aan weerszijden begeleid door hoge betonnen muren die de miljoenenbevolking moeten beschermen tegen de jaarlijks terugkerende tyfoons. Hier en daar zijn parken en eilanden vrijgehouden van bebouwing, om het wassende water enige ruimte te geven. Echt behaaglijk voelt dit echter niet en de charme van het water genieten in de stad gaat totaal verloren. Erger is dat de stad hierdoor is geregen in een stevig korset, dat bij een stijgende zeespiegel en heviger stormen het ergste doet vrezen.

In de Taipei Times las ik een artikel over de groeiende onrust onder de bevolking van Taiwan over de vertraagde economische groei, maar ook over de massale protesten tegen de maatregelen van de regering om land op te eisen voor nieuwe bedrijvenparken. “Over the last years, the government has made repeated unilateral decisions to incorporate large tracts of farmland into planned industrial and commercial zones, science parks and other development projects.” Wanneer dit gebeurt, worden de boeren tegen lage prijzen uitgekocht. “Such practices have eaten away big areas of fertile land.” Het schrijnende is dat overal nog voldoende bedrijventerreinen braak liggen. Om het toerisme te bevorderen zijn bovendien veel bossen, stranden en resorts aan ontwikkelaars verkocht. Ook garnalentelers bedreigen het agrarische land door illegale aanleg van kweekvijvers. De instanties verantwoordelijk voor het water en de veiligheid van het land interveniëren volgens de krant niet. “When typhoon rains brought serious flooding to the area, threatening the homes and lives of people living there, these government departments came in for harsh critics.” Recentelijk heeft het Ministerie van Waterstaat een plan bekend gemaakt grote kunstmatige meren te zullen aanleggen in Greater Kaohsiung en Pingtun county in het zuiden. De krant waarschuwt de regering. Zij moet de protesten serieus nemen en eindelijk gaan luisteren naar de bevolking. “Although this would take a certain amount of time and effort, it would definitely help the government to get things done.”

Tagged with:
 

A green city on a hill

On 22 november 2008, in duurzaamheid, by Zef Hemel

Gelezen in The New York Review of Books van 6 november 2008:

Met ‘a shiny green city on a hill’ bedoelt Bill McKibben in het laatste nummer van The New York Review of Books zeker niet Almere. Deze recensent van ‘Hot, Flat and Crowded’, het nieuwste boek van Thomas Friedman, gelooft trouwens helemaal niet meer dat het nog goed komt met de wereld. Hoewel hij het nieuwste boek van Friedman veel beter vindt dan diens eerdere bestseller, getiteld ‘The world is flat’, vindt hij het optimisme en het geloof in een groen Amerika dat erin geëtaleerd wordt, te laat en ongeloofwaardig. Hij verwijst naar de laatste klimaatberekeningen van eind september 2008, waaruit zou blijken dat de uitstoot van CO2 nog veel omvangrijker is dan welke voorspelling van de IPCC ook. Die berekeningen verschenen, ironisch genoeg, tegelijk met het voorlopige dieptepunt in de zich voltrekkende kredietcrisis op Wall Street, maar kregen vanwege die financiële crisis nauwelijks aandacht in de pers. Zo’n wereld wil het dus gewoon niet begrijpen. "In that world, the rising seas will be lapping at the bottom of the hill, and the city up on top will be spending most of its dwindling capital dealing with the damage."

Laat ik dit artikel nu net lezen in de trein, op weg naar de prijsuitreiking van de Delta Competition, een wedstrijd uitgeschreven door Royal Haskoning onder studenten, wereldwijd, voor het bedenken van oplossingen voor de veiligheid van delta’s. Als jurylid luisterde ik afgelopen dinsdag in de Rotterdamse Laurenskerk ademloos naar oud-minister Veerman, voorzitter van de Deltacommissie, die de dwingende strekking van het rapport van zijn commissie in vloeiend Engels uit de doeken deed. De studenten en hun plannen waren daarna vooral ontroerend. Het voorstel van de door ons aangewezen winnaars – drie Bengali studenten uit Canada – zou McKibben zeker aanspreken: drijvende vissersdorpen in de delta van Bangladesh, goed bestendig tegen het rijzende water: eenentwintigste eeuwse versie van de Ark van Noach, om het vege lijf te redden. Tot mijn niet geringe verbazing bleken de jonge winnaars ruimtevaarttechniek te studeren. Dat geeft je kennelijk het juiste perspectief:’shiny green cities on a hill’.

Tagged with:
 

Amstel Hotel

On 9 oktober 2005, in cultuur, muziek, by Zef Hemel

Gescheurd uit De Volkskrant van 6 oktober 2005:

In een eerder item noemde ik al het Amstel Hotel, toen in relatie tot de Arena. Nu gaat het over het Amstel Hotel in relatie tot Paradiso. De verhouding tussen die twee is – mondiaal gezien – kennelijk even belangrijk. Robbie Williams speelde daar deze week, voor het publiek onverwacht, tijdens zijn ‘warming-up gig’. Dat deed hij eerder ook in Londen en Parijs, steeds op een klein podium net als Paradiso. De ‘warming-up gig’ mondt uit in één groot concert – wèl groots aangekondigd -, op 9 oktober (vandaag dus) in Berlijn. Dat laatste concert valt vanavond over de hele wereld te volgen, live, op 26 locaties, waaronder de Heineken Music Hall aan de Arenaboulevard. Deze strategie, meldt De Volkskrant,  is ontwikkeld in het midden van de jaren ‘90, toen de megaconcerten in stadions opkwamen. Paradiso vaart er wel bij. Vóór Robbie Williams traden ook de Rolling Stones, Lenny Kravitz en Prince op in de Amsterdamse poptempel vanuit eenzelfde behoefte: eigen status peilen, verhoogde aantrekkingskracht door exclusiviteit en geheimhouding..

Williams logeerde in het Amstel Hotel. Het bijzondere is nu dat hij de route van het hotel naar de poptempel aan het Kleine-Gartmanplantsoen per boot aflegde. Zowel de Volkskant als het Parool legde deze boottocht vast met een foto op de voorpagina van de krant. Die foto gaat de hele wereld rond. Amsterdam waterstad.

Tagged with: